Thực tiễn cho thấy, việc xây dựng và nhân rộng các mô hình trong phong trào thi đua Quyết thắng không chỉ có ý nghĩa động viên tinh thần, cổ vũ gương “người tốt, việc tốt”, mà còn là biện pháp duy trì, nuôi dưỡng, phát triển phong trào, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, bảo đảm cho phong trào đi vào cuộc sống, mang lại hiệu quả thiết thực. Quán triệt và quyết liệt triển khai thực hiện phương châm “chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”, với tinh thần “nhà trường đi trước đơn vịˮ. Những năm qua, để tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, đáp ứng chuẩn đầu ra các chuyên ngành, Học viện Hậu cần đã quyết liệt triển khai đồng bộ nhiều chủ trương, giải pháp đột phá, trong đó, nâng cao chất lượng huấn luyện thực hành chuyên ngành được xác định là một trong những khâu trọng tâm, trọng điểm, xuyên suốt quá trình huấn luyện. 

Quán triệt chủ trương trên, từ tháng 5/2023, Khoa Quân nhu đã triển khai xây dựng mô hình “Huấn luyện thực hành chuyên ngành cho học viên đào tạo sĩ quan hậu cần cấp phân đội, trình độ đại học, chuyên ngành Chỉ huy tham mưu hậu cần và Quân nhu”. Với mục đích để học viên có điều kiện tiếp cận với thực tiễn, từ đó rèn luyện, nâng cao kỹ năng thực hành, tập trung vào một số nội dung: tổ chức chế biến lương thực, thực phẩm ở trạm chế biến tập trung; nấu ăn, phục vụ ăn uống ở bếp ăn; giặt là quân trang tập trung; kỹ thuật trồng trọt; khai thác, sử dụng một số loại trang bị quân nhu mới…

Trên cơ sở đó, để duy trì hoạt động của mô hình bảo đảm chất lượng, hiệu quả, cấp ủy, chỉ huy Khoa đã luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới phương pháp huấn luyện thực hành, coi đây là một trong những giải pháp căn cơ, mang tính đột phá. Theo đó, cấp ủy, chỉ huy Khoa đã tập trung quán triệt, giáo dục, chỉ đạo chuẩn bị tốt về nội dung, vật chất, giáo viên…, hiệp đồng chặt chẽ với Phòng Đào tạo, Phòng Hậu cần - Kỹ thuật và các đơn vị quản lý học viên điều chỉnh một số nội dung hoạt động của trạm chế biến, bếp ăn, đáp ứng thời gian, nội dung huấn luyện; tích cực, chủ động sửa chữa, mua sắm một số vật chất, trang bị tại trạm giặt là, trạm chế biến.

Phát huy tốt vai trò của đội ngũ giảng viên trong các khâu, các bước của quá trình huấn luyện thực hành, từ việc nắm chắc lịch huấn luyện, chuẩn bị bài giảng, kế hoạch giảng bài, thực hiện tốt vai trò hướng dẫn học viên trong quá trình huấn luyện; đồng thời tăng cường kiểm tra, theo dõi, dự giờ, kịp thời rút kinh nghiệm, kết hợp với điều chỉnh, bổ sung nội dung phù hợp với đòi hỏi thực tiễn, từ đó từng bước nâng cao chất lượng huấn luyện thực hành.

Thực hiện mô hình, trong chương trình huấn luyện thực hành chuyên ngành, Khoa đã triển khai đồng bộ, chặt chẽ ở tất cả các khâu, các bước, các nội dung của công tác quân nhu tại đơn vị, đồng thời gắn với tiến trình huấn luyện chính khóa của học viên theo các học kì. Theo đó, đối với học viên học kì 3, 4 sẽ tiến hành huấn luyện nội dung thực hành trên cương vị nhân viên nấu ăn. Bước sang học kì 5, 6, được huấn luyện trên cương vị nhân viên quân nhu, trợ lý quân nhu trung đoàn. Trong huấn luyện thực hành tại bếp ăn, học viên sẽ trực tiếp tham gia vào các công việc theo quy trình như sơ chế, nhà bàn, nấu ăn; tham gia vận hành hệ thống bếp dầu, bếp điện..., qua đó, người học có thể từng bước làm quen với các công việc tổ chức điều hành, phân công lao động cũng như nâng cao trình độ, kỹ năng tay nghề.

Đối với nội dung huấn luyện thực hành tại trạm chế biến, học viên sẽ được chia thành các nhóm luân phiên thực hiện các công đoạn trong quy trình sản xuất, chế biến như: Giết mổ lợn, giết mổ gà, làm đậu phụ, bảo quản, cấp phát các loại sản phẩm chế biến…, trước khi huấn luyện thực hành, giáo viên hướng dẫn sẽ kiểm tra, thống nhất nhận thức lý thuyết, sau đó giới thiệu lại quy trình, tổ chức phân công thực hiện, cùng với nhân viên chuyên môn của trạm chế biến theo dõi, hướng dẫn học viên với phương châm “cầm tay, chỉ việc” cho học viên. Nhờ vậy, thông qua các buổi huấn luyện thực hành, học viên cơ bản nắm chắc quy trình chế biến, nâng cao trình độ, kỹ năng thực hành chế biến, kỹ thuật vận hành, sử dụng các loại máy, trang thiết bị ở trạm chế biến tập trung, thiết thực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ sau khi tốt nghiệp ra trường.

Đối với nội dung huấn luyện tại trạm giặt là, học viên trực tiếp tham gia vào các công đoạn, hoạt động của quy trình tổ chức giặt là tập trung. Giáo viên phụ trách đảm nhiệm vai trò là nhân viên vận hành chính, đồng thời hướng dẫn học viên các nội dung có liên quan: Tổ chức, quy trình hoạt động, kĩ thuật vận hành, bảo quản các loại máy, trang bị trong trạm giặt là; những hỏng hóc thông thường và cách khắc phục; phương pháp ghi tên, đánh dấu quân trang, cách ghi chép vào sổ theo dõi...

Tháng 11/2023, Khoa đã tiếp nhận xe bếp tự hành từ Tổng cục Hậu cần về phục vụ huấn luyện thực hành và diễn tập. Đây là nội dung mới, song với tinh thần nỗ lực, quyết tâm cao của đội ngũ cán bộ, giảng viên trong Khoa, trực tiếp là Bộ môn Kỹ thuật, đội ngũ giảng viên đã sớm làm chủ công nghệ, nắm chắc kiến thức cơ bản, nguyên lí hoạt động của các thiết bị đi kèm theo xe. Cùng với đó, chủ động xây dựng kế hoạch huấn luyện cho các lớp học viên theo từng kíp xe, kết hợp với bếp ăn của các đơn vị tổ chức nấu ăn trực tiếp phục vụ bộ đội. Cũng trong năm 2023, Khoa đã tiếp nhận và đưa vào huấn luyện thực hành cho học viên vườn rau công nghệ cao, qua đó giúp người học tiếp cận, tham gia các công đoạn trồng trọt, vận hành quy trình trồng các loại cây khác nhau trong nhà lưới hiện đại, được tiếp cận với các các trang, thiết bị và công nghệ tiên tiến.

Với quan điểm lấy người học làm trung tâm, đặt lên trên hết mục tiêu các hoạt động thực hành phải hướng tới đáp ứng chuẩn đầu ra các chuyên ngành đào tạo. Từ khi triển khai thực hiện mô hình đến nay, Khoa Quân nhu đã huấn luyện cho 536 học viên trên cương vị nhân viên nấu ăn ở các bếp; 378 đồng chí trên cương vị nhân viên quân nhu, thực hiện nhiệm vụ ở trạm giặt là, trạm chế biến, vườn rau công nghệ cao; huấn luyện cho 215 đồng chí thực hiện nhiệm vụ trong 18 kíp trên xe bếp tự hành và 120 đồng chí thực hiện nhiệm vụ trên cương vị trợ lí quân nhu; nhiều đồng chí sau khi tốt nghiệp ra trường đã vận dụng sáng tạo, linh hoạt, hiệu quả vào thực tiễn, được lãnh đạo, chỉ huy ở nhiều đơn vị toàn quân đánh giá cao.

Nhận thức rõ để mô hình tiếp tục phát huy tốt hiệu quả và tạo sức lan toả sâu rộng, đặt ra yêu cầu Khoa Quân nhu không được thoả mãn, dừng lại mà phải liên tục đổi mới, tích cực tìm tòi, không ngừng sáng tạo để mô hình ngày càng thêm sức sống; trên cơ sở đó Khoa xác định cần coi trọng tập trung triển khai thực hiện hiệu quả một số biện pháp đó là:

Một là, tập trung xây dựng đội ngũ nhà giáo có trình độ kiến thức chuyên sâu, năng lực thực hành giỏi làm hạt nhân nuôi dưỡng mô hình. Những năm qua, phát huy hiệu quả của mô hình huấn luyện thực hành, đội ngũ nhà giáo của Khoa đã đóng góp nhiều kết quả quan trọng. Tuy nhiên, trên thực tế, những kết quả đó chưa tương xứng tiềm năng hiện có; ở một số nội dung còn tụt hậu so với sự phát triển và đòi hỏi của thực tiễn. Do vậy Khoa xác định cần tập trung xây dựng, phát triển, hoàn thiện tiêu chí về phẩm chất, trình độ kiến thức cũng như năng lực thực hành cho đội ngũ nhà giáo, đặc biệt trước yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Trên cơ sở tiêu chí chung, ở từng chuyên ngành, nội dung thực hành cần bổ sung thêm tiêu chí riêng phù hợp. Theo đó Khoa đặt mục tiêu mỗi đồng chí giảng viên huấn luyện thực hành cần phải thực sự giỏi, thực sự tiêu biểu, xuất sắc, là chuyên gia về nội dung huấn luyện thực hành; để họ thực sự là những hạt nhân xây dựng, nuôi dưỡng, dẫn dắt mô hình ngày càng phát triển.

Hai là, kế thừa và phát huy kinh nghiệm thực tiễn bảo đảm quân nhu trong lịch sử xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của quân đội. Kế thừa và phát huy kinh nghiệm thực tiễn bảo đảm quân nhu trong lịch sử xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của quân đội là truyền thống tốt đẹp, nhằm gìn giữ và nối tiếp những giá trị được đúc kết trong các cuộc chiến tranh giải phóng, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Từ xa xưa, các thế hệ cha ông chúng ta đã để lại nhiều bài học có giá trị sâu sắc, những kinh nghiệm quý báu trong bảo đảm lương thảo cho quân đội. Những bài học, kinh nghiệm đó đã được cụ thể hoá trong nội dung huấn luyện về chuyên môn, nghiệp vụ quân nhu ở Lớp cán bộ Cung cấp đầu tiên, tiền thân của Học viện Hậu cần ngày nay và liên tục phát triển để phù hợp với sự phát triển của quân đội qua các thời kỳ. Khi đó, học viên được quán triệt mục đích, ý nghĩa việc ban hành và bảo đảm chế độ, tiêu chuẩn cung cấp của bộ đội; được hướng dẫn thực hiện chế độ, tiêu chuẩn, thống nhất các nguyên tắc và các phương pháp, làm cơ sở cho hoạt động thực tế ở đơn vị.

Ngày nay, trước yêu cầu xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; đặt ra yêu cầu rất cao, liên tục phát triển của nhiệm vụ giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học của Học viện nói chung, cũng như yêu cầu về năng lực thực hành của người học nói riêng từ ngay trong quá trình đào tạo. Vì vậy, nội dung hoạt động của mô hình phải bám sát phương châm “Cơ bản, hệ thống, thống nhất, chuyên sâu”; tích cực đổi mới phương pháp huấn luyện thực hành, coi trọng phát triển tư duy, sáng tạo cho người học. Thường xuyên bám sát nhu cầu của đơn vị, với phương châm “thiếu gì, bổ sung cái đó”, “yếu gì, huấn luyện cái đó”. Đồng thời, cần coi trọng đa dạng các hình thức, phương pháp huấn luyện thực hành theo hướng hiện đại hoá, phù hợp với đối tượng người học, tránh rập khuôn, khô cứng, máy móc, nhưng không phủ nhận những giá trị lịch sử mà ông, cha ta để lại.

Ba là, chủ động tham vấn các ý kiến từ chuyên gia, từ thực tiễn đơn vị đòi hỏi. Thường xuyên bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo của Thường vụ Đảng uỷ, Ban Giám đốc Học viện trong định hướng công tác giáo dục, đào tạo để có sự điều chỉnh mục đích, nội dung, phương pháp hoạt động của mô hình cho phù hợp. Tích cực bám sát, tranh thủ sự quan tâm, ủng hộ, giúp đỡ và tư vấn của Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng cục Hậu cần và cơ quan chức năng cấp trên, trực tiếp là Cục Quân nhu, Tổng cục Hậu cần. Chủ động mời các chuyên gia trong và ngoài quân đội về tư vấn, giúp đỡ, trao đổi kiến thức, kinh nghiệm trong xây dựng và phát triển mô hình. Định kỳ xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động tham quan, học tập kinh nghiệm của các đơn vị, những đòi hỏi của thực tiễn tại đơn vị, nhất là những việc mới, việc khó để áp dụng vào thực tiễn mô hình của Khoa.

Bốn là, tích cực cập nhập, ứng dụng trang thiết bị, phương tiện hiện đại nâng cao chất lượng hoạt động mô hình. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã tạo ra nhiều cơ hội cho lĩnh vực giáo dục, đào tạo, vì thế Khoa nhận thức rõ rằng, chắc chắn sẽ là lạc hậu nếu như việc duy trì hoạt động của mô hình huấn luyện thực hành mà không có sự cập nhật, ứng dụng thường xuyên của các trang thiết bị, phương tiện hiện đại. Trong điều kiện hiện nay, Khoa xác định cần tiếp tục nghiên cứu, nâng cao hiệu quả sử dụng các trang thiết bị phương tiện hiện đại được trang bị; đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học, dần chuyển hướng sang nghiên cứu ứng dụng trực tiếp, trước mắt phục vụ nhiệm vụ huấn luyện thực hành của Khoa; tích cực tham mưu cho Thủ trưởng Học viện và các cơ quan chức năng cấp trên đầu tư, mua sắm bổ sung các trang thiết bị mới, tiên tiến, hiện đại đưa vào phục vụ huấn luyện.

Năm là, làm tốt công tác khảo sát, nắm chắc năng lực thực hành của người học sau khi tốt nghiệp ra trường. Năng lực thực hành của đội ngũ cán bộ hậu cần nói chung, cán bộ ngành quân nhu nói riêng ở các đơn vị cơ sở sau khi tốt nghiệp ra trường là thước đo đánh giá chất lượng nội dung huấn luyện thực hành tại Học viện. Vì vậy, thời gian tới, Khoa Quân nhu tiếp tục coi trọng tổ chức tốt việc lấy ý kiến phản hồi từ cơ sở thông qua nhiều hình thức, bảo đảm tính khách quan, toàn diện, chính xác. Thông qua đó làm cơ sở điều chỉnh, rút kinh nghiệm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động mô hình.

Đội ngũ cán bộ hậu cần giữ vai trò quyết định đến chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của ngành Hậu cần quân đội; vì vậy, trước yêu cầu ngày càng cao trong giai đoạn cách mạng hiện nay, ngoài việc nâng cao đạo đức cách mạng, trình độ kiến thức tập trung trang bị năng lực thực hành cần thiết để họ thực sự vừa “hồng”, vừa “chuyên” đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng ngành Hậu cần quân đội cách mạng, chính quy, hiện đại. Vì thế, việc tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các biện pháp hữu hiệu, nâng cao chất lượng đào tạo sĩ quan hậu cần chuyên ngành Chỉ huy tham mưu hậu cần và chuyên ngành Quân nhu trong tình hình mới, trong đó nâng cao chất lượng huấn luyện thực hành chuyên ngành thông qua phát huy vai trò của các mô hình sáng tạo, hiệu quả là vấn đề tất yếu khách quan và rất cần thiết./.

Chủ nhiệm bộ môn - Khoa Quân nhu