Trong không khí phấn khởi của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đang ra sức thi đua lập thành tích cao nhất chào mừng kỷ niệm 73 năm Ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Nhân dịp kỷ niệm 60 năm Ngày Bác Hồ về thăm nhà trường (7/9/1958-7/9/2018), Học viện Hậu cần tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và đào tạo cán bộ ngành Hậu cần Quân đội ”.
Thiếu tướng, GS. TS Phạm Đức Dũng- Giám đốc Học viện đọc báo cáo đề dẫn hội thảo
Chủ tịch Hồ Chí Minh, anh hùng giải phóng dân tộc, nhà tư tưởng lỗi lạc, nhà văn hóa kiệt xuất, người Cha thân yêu của lực lượng vũ trang. Người đã trực tiếp sáng lập, tổ chức, giáo dục và rèn luyện Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến sự nghiệp xây dựng, phát triển quân đội. Đối với ngành hậu cần quân đội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành nhiều tình cảm, sự quan tâm chăm lo lãnh đạo, dạy bảo ân cần với những tư tưởng rộng lớn và sâu sắc. Mỗi bước trưởng thành, mỗi thành quả của ngành hậu cần quân đội đều gắn liền với sự giáo dục, rèn luyện, chỉ dạy của Bác. Những tư tưởng về hậu cần quân đội, hậu cần nhân dân, những lời dạy bảo sâu sắc của Bác là di sản tinh thần vô giá, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động về công tác hậu cần quân đội, trở thành bản chất, truyền thống của ngành hậu cần quân đội trong gần 70 năm qua.
Ngay từ khi mới thành lập, ngành hậu cần đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm. Ngày 11-7-1950, Người ký Sắc lệnh thành lập Tổng cục Cung cấp (tiền thân của Tổng cục Hậu cần ngày nay) và bổ nhiệm đồng chí Trần Đăng Ninh, Ủy viên Trung ương Đảng làm Chủ nhiệm Tổng cục Cung cấp đầu tiên của Quân đội ta. Ngày đầu mới thành lập, một số cán bộ, chiến sĩ trong ngành chưa thật sự yên tâm công tác do chưa hiểu hết vị trí, vai trò của công tác hậu cần, cho rằng đó là việc bếp núc, phục vụ nên chỉ thích làm cán bộ quân sự, chính trị để được đi chiến đấu ngoài mặt trận, Bác đã viết thư thăm hỏi động viên và nói rõ vị trí tầm quan trọng của công tác cung cấp: “Công việc cung cấp cũng quan trọng như việc trực tiếp đánh giặc trước mặt trận. Cung cấp đủ súng đạn, đủ cơm áo cho bộ đội thì bộ đội mới đánh thắng trận…”.
Đồng thời, Bác phê phán tư tưởng không đúng của cán bộ làm nhiệm vụ cung cấp lúc bấy giờ cho rằng, cung cấp là một công việc tầm thường, không được nêu danh nổi tiếng như ra trận đánh giặc. Nếu mọi người đều ra mặt trận, thì bộ đội lấy gì mà ăn, lấy gì mà đánh? Đây không chỉ là vấn đề tâm lý mà là quan điểm cách mạng. Bác giải thích theo cách riêng của mình, của dân tộc mình. Bác chỉ rõ và thường căn dặn về tinh thần phục vụ của cán bộ cung cấp là phục vụ đa số của bộ đội, tức là người binh nhì, phải thương yêu chăm sóc người binh nhì. Phải thật lòng thương yêu binh sĩ. Đặc biệt chớ tham ô lãng phí một đồng tiền, một bát gạo, một ngày công của nhân dân đóng góp cho bộ đội , vì vậy cán bộ cung cấp cần phải làm kiểu mẫu về cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư cho các cán bộ khác học tập. Bác thường xuyên nhắc nhở cán bộ cung cấp phải có quan điểm tinh thần, thái độ phục vụ tốt, phải có tình thương yêu chiến sĩ như anh em ruột của mình, Bác nói: “Cán bộ không có đội viên, lãnh tụ không có quần chúng thì không làm gì được. Bởi vậy, cần phải thương yêu đội viên. Từ Tiểu đội trưởng trở lên, từ Tổng tư lệnh trở xuống, phải săn sóc đời sống vật chất và tinh thần của đội viên… Bộ đội chưa ăn cơm, cán bộ không được kêu mình đói. Bộ đội chưa đủ áo mặc, cán bộ không được kêu mình rét. Bộ đội chưa đủ chỗ ở, cán bộ không được kêu mình mệt”.
Trong ngành hậu cần có nhiều chuyên ngành khác nhau, ngành nào cũng được Bác quan tâm đến thăm, chỉ đạo, dạy bảo ân cần. Trong thư gửi Hội nghị Quân y tháng 3-1948, Bác Hồ viết: “Người thầy thuốc chẳng những có nhiệm vụ cứu chữa bệnh tật mà còn phải nâng đỡ tinh thần những người ốm yếu… Người ta có câu "lương y kiêm từ mẫu", nghĩa là một người thầy thuốc đồng thời phải là một người mẹ hiền…”, hết lòng, hết sức cứu chữa và phục vụ thương binh, bệnh binh, tích cực nâng cao sức khỏe của bộ đội. Những lời dạy bảo ân cần của Bác mãi mãi là ngọn đuốc soi đường chỉ lối cho ngành quân y trong suốt chặng đường lịch sử của mình. Trong Hội nghị Cung cấp toàn quân lần thứ nhất năm 1952, Bác nhấn mạnh: “Trong bộ máy cách mạng, từ người quét nhà, nấu ăn cho đến Chủ tịch một nước đều là phân công làm đày tớ cho dân. Đó là vinh dự cao nhất. Nếu có thành tích gì thì Chủ tịch và người nấu cơm phải chia nhau cái vinh dự ấy”. Đồng thời, Bác thường xuyên nhắc nhở cán bộ hậu cần phải tích cực học tập nâng cao trình độ lý luận chính trị, văn hóa, quân sự, chuyên môn, nghiệp vụ làm tốt công tác mình đảm nhiệm. Đến thăm lớp học nghiệp vụ nấu ăn đầu tiên toàn miền Bắc năm 1961, Bác nhấn mạnh: “… có người nói: Làm việc bếp núc vất vả, không học tập được, không vẻ vang. Nói vậy không đúng. Ngày trước, Bác cũng đã làm phụ bếp. Lúc đó Bác là vong quốc nô làm phụ bếp cho thực dân Pháp. Công việc vất vả từ 5 giờ sáng đến 9, 10 giờ tối. Nhưng Bác vẫn học được văn hóa và chính trị. Có quyết tâm thì nhất định học được”.
Theo Bác, công tác hậu cần là công tác cách mạng. Người làm công tác hậu cần cũng là chiến sĩ cách mạng của Đảng, thế nên phải học tập, rèn luyện, tu dưỡng, gương mẫu và thật sự là đày tớ của nhân dân. Bác chỉ rõ: Muốn chống tham nhũng lãng phí, quan liêu thì phải dân chủ, tự phê bình và phê bình, làm cho mọi người tự phê bình mình và dám phê bình người. Bác căn dặn cán bộ hậu cần: “Phải làm thế nào một bát gạo, một đồng tiền, một viên đạn, một viên thuốc, một tấc vải, phải đi thẳng đến chiến sĩ”. Đó là bổn phận cao quý nhất của cán bộ chiến sĩ, nhân viên ngành hậu cần quân đội. Khi đến thăm Đoàn xe của quân đội, Bác nhắc nhở căn dặn cán bộ chiến sĩ ngành vận tải quân sự “…xe, xăng là mồ hôi, nước mắt, xương máu của nhân dân, các chú phải chăm sóc xe, yêu xe như con, quý xăng như máu”. Về quan điểm tiết kiệm, Bác thường nhắc “lương thực, vũ khí là mồ hôi nước mắt của đồng bào, là xương máu của bộ đội. Vì vậy phải quý trọng, phải tiết kiệm, ngăn nắp, phải sử dụng hợp lý”. Cho nên cán bộ, chiến sĩ nhân viên ngành hậu cần phải tiết kiệm, chắt chiu, bảo vệ sử dụng mọi tài sản, cơ sở vật chất kỹ thuật, bảo đảm đúng định lượng, tiêu chuẩn, chế độ quy định. Phải kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân, chống tham ô lãng phí, cửa quyền, hách dịch, ăn bớt, ăn xén tiêu chuẩn của bộ đội, của đơn vị làm ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống, sức khỏe và sức chiến đấu của bộ đội.
Học viện Hậu cần, tiền thân là lớp huấn luyện cán bộ cung cấp đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam được Chủ tịch Hồ Chí Minh giành cho tình cảm và sự quan tâm đặc biệt, Bác đã 03 lần trực tiếp nói chuyện, gửi thư động viên cán bộ, học viên, chiến sĩ Học viện. Vinh dự to lớn cho Học viện Hậu cần, ngày 07 tháng 9 năm 1958, Người đã về thăm, nói chuyện với cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ của Nhà trường. Bác căn dặn: “Vừa phải cố gắng dạy tốt, học tốt, vừa phải chú trọng tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, đúng là trường đào tạo cán bộ hậu cần”.
Vâng lời Bác dạy, hơn nửa thế kỷ qua, các thế hệ cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ Học viện Hậu cần đã phấn đấu bền bỉ vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, đưa nhà trường từ một lớp học sơ khai ban đầu, trở thành trung tâm giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học hậu cần, tài chính có uy tín của quân đội và đất nước, có cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học chính quy, hiện đại; có môi trường xanh, sạch, đẹp cả 2 khu vực Long Biên và Sơn Tây, Thành phố Hà Nội; có đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý đủ số lượng, chất lượng tốt (100% giảng viên có trình độ đại học trở lên, trong đó 81,1% trình độ sau đại học (18,2% tiến sĩ)), vững vàng về chính trị, gương mẫu về đạo đức, chuyên môn sư phạm tốt, yêu nghề, yêu trường, hết lòng vì học viên thân yêu. Trong 67 năm qua, Học viện đã đào tạo ra trường hơn 47 ngàn cán bộ hậu cần, tài chính cho quân đội và công an; hơn 2 ngàn cán bộ, nhân viên hậu cần, tài chính cho Quân đội nhân dân Lào và Quân đội Hoàng gia Campuchia; hơn 1 ngàn cử nhân, kỹ sư cho sự nghiệp CNH, HĐH đất nước. Trong số đó, có 96 đồng chí trở thành tướng lĩnh, cán bộ cấp cao của Đảng, Nhà nước, Quân đội; 07 đồng chí được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, 02 đồng chí được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới; 08 GS, 62 PGS, 02 NGND, 19 NGƯT, 02 TTƯT. Học viện có 11 Liệt sĩ đã anh dũng hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.
Với những thành tích xuất sắc trong sự nghiệp giáo dục đào tạo cán bộ phục vụ sự nghiệp cách mạng, Học viện đã vinh dự được Đảng, Nhà nước tặng thưởng: Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ chống Mỹ; Huân chương Sao vàng trong thời kỳ đổi mới; Huân chương Hồ Chí Minh; 03 Huân chương Quân công hạng Nhất; 01 Huân chương Quân công hạng Ba; 03 Huân chương Chiến công hạng Nhất; 02 Huân chương Chiến công hạng Ba; 01 Huân chương Lao động hạng Nhì; 01 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất; 02 Huân chương Itxala hạng Nhì và hạng Ba của Nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào tặng và nhiều phần thưởng cao quý khác.
Có thể khẳng định rằng, sự trưởng thành và lớn mạnh không ngừng của Học viện được bắt nguồn từ sự quan tâm giáo dục, rèn luyện của Đảng, Bác Hồ, của Quân đội, trực tiếp là Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng; từ công sức, trí tuệ và sự phấn đấu, hy sinh, cống hiến cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng, của Quân đội, của các thế hệ cán bộ, giáo viên, học viên, chiến sĩ, nhân viên Học viện đã được kết tinh, vun đúc từ truyền thống“Tuyệt đối trung thành, chủ động sáng tạo, đoàn kết chặt chẽ, dạy tốt học tốt, gắn với chiến trường, hướng về đơn vị”.
Đây là tài sản tinh thần quý báu được viết nên bằng công sức, trí tuệ và cả xương máu của lớp lớp các thế hệ đi trước để lại và luôn luôn được kế thừa, bồi đắp qua các thế hệ cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sỹ Học viện trong suốt chặng đường 67 năm học tập và làm theo lời Bác Hồ dạy. Những giá trị truyền thống đó đã trở thành điểm tựa tinh thần to lớn của mỗi cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ trong Học viện, là niềm tự hào và niềm tin sâu sắc cổ vũ, động viên các thế hệ hôm nay kế thừa và phát triển lên một tầm cao mới.
Những năm gần đây, thực hiện phương châm “Lý thuyết gắn với thực hành”, “Nhà trường gắn liền với đơn vị”, Học viện đã chủ động khảo sát thực tế các đơn vị, nắm bắt nhu cầu bảo đảm hậu cần, từng bước điều chỉnh nội dung, chương trình đào tạo phù hợp thực tiễn quân đội; xây dựng chương trình và triển khai đào tạo các lớp ngắn hạn, bổ túc kiến thức về hậu cần, tài chính; đồng thời có nhiều biện pháp tích cực bồi dưỡng, xây dựng, phát triển, chuẩn hóa đội ngũ giảng viên, kết hợp đào tạo trong nước, gửi đào tạo ở nước ngoài với thực tế tại các đơn vị trong toàn quân. Đồng thời đẩy mạnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW của BCHTW Đảng khóa XI; tập trung xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, cán bộ quản lý học viên, sinh viên có phẩm chất, năng lực đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ; chủ động bổ sung, hoàn thiện các quy chế, quy định kiểm tra, đánh giá kết quả học tập; đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực của học viên, sinh viên... nhằm nâng cao chất lượng dạy, học và nghiên cứu khoa học, xây dựng Học viện chính quy, tiên tiến, mẫu mực, tiếp tục khẳng định vị thế của Học viện trong hệ thống các học viện, nhà trường quân đội và quốc gia.
Hội thảo khoa học hôm nay là một trong những nội dung hoạt động thiết thực kỷ niệm 60 năm Ngày Bác Hồ về thăm Học viện Hậu cần. Thông qua Hội thảo nhằm luận giải làm sáng tỏ tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và đào tạo cán bộ ngành hậu cần quân đội; kết quả quá trình quán triệt, học tập, vận dụng trong giáo dục và đào tạo ở Học viện Hậu cần trong 67 năm qua, trên cơ sở đó tiếp tục quán triệt, vận dụng sáng tạo tư tưởng của Người trong giáo dục và đào tạo cán bộ ngành hậu cần quân đội ở Học viện Hậu cần trong giai đoạn cách mạng mới.
Với ý nghĩa đó, trong cuộc Hội thảo lần này, tôi mong muốn các vị đại biểu, các nhà khoa học, với quan điểm, phương pháp luận khách quan, toàn diện, lịch sử, cụ thể, với tầm nhìn và tư duy mới, tiếp tục làm sáng tỏ, sâu sắc thêm những vấn đề sau đây:
Thứ nhất, làm rõ thêm quan điểm, tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và đào tạo, xây dựng cán bộ ngành hậu cần quân đội; về sự hình thành, phát triển đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ hậu cần quân đội; về tầm quan trọng của công tác bảo đảm hậu cần quân đội và vị trí, vai trò của cán bộ hậu cần quân đội; về giáo dục, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật trong bảo đảm hậu cần cho đội ngũ cán bộ hậu cần; về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; yêu cầu về phẩm chất, năng lực và phong cách công tác của cán bộ hậu cần quân đội hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Thứ hai, luận bàn về giá trị cốt lõi trong Thư Bác Hồ gửi lớp cán bộ cung cấp năm 1951; các quan điểm về: “Công việc cung cấp cũng quan trọng như việc trực tiếp đánh giặc trước mặt trận”, “Cán bộ cung cấp như là người mẹ, người chị của người binh nhì”, “Cần, kiệm, liêm, chính”, “Lý luận phải liên hệ với thực tiễn”, “Huấn luyện cốt thiết thực, chu đáo hơn tham nhiều”, “Hậu cần phải dựa vào dân” của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong đào tạo cán bộ hậu cần quân đội hiện nay…
Thứ ba, đánh giá khách quan, toàn diện những kết quả đạt được của Học viện Hậu cần trong suốt chặng đường 67 năm học tập và làm theo lời Bác Hồ dạy, đề xuất chủ trương, giải pháp thực hiện tốt lời dạy của Bác nhằm nâng cao chất lượng công tác giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học; xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật ở Học viện trong giai đoạn mới.
Thứ tư, vận dụng các quan điểm, tư tưởng của Hồ Chí Minh về giáo dục, đào tạo cán bộ ngành hậu cần quân đội trong công tác giáo dục, đào tạo, xây dựng, rèn luyện đội ngũ cán bộ hậu cần các cấp trong quân đội và ở Học viện Hậu cần hiện nay. Những vấn đề đặt ra trong công tác đào tạo cán bộ hậu cần đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.
Thứ năm, kết quả, kinh nghiệm trong tổ chức thực hiện phong thi đua “Ngành Hậu cần Quân đội làm theo lời Bác Hồ dạy” và các phong trào thi đua của ngành hậu cần ở các cơ quan, đơn vị.
Thứ sáu, các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, xây dựng đảng bộ vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức; rèn luyện đạo đức, phong cách, năng lực công tác của đội ngũ cán bộ hậu cần quân đội ở đơn vị cơ sở hiện nay theo quan điểm, tư tưởng Hồ Chí Minh.
Hội thảo lần này là dịp để chúng ta cùng nhau làm sáng tỏ thêm tư tưởng của Người về công tác giáo dục, đào tạo cán bộ hậu cần, qua đó hiểu sâu sắc hơn những lời huấn thị và tình cảm sâu nặng mà Bác dành cho cán bộ, chiến sĩ ngành hậu cần quân đội, trong đó có cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ Học viện Hậu cần. Những tình cảm sâu nặng của Bác đã trở thành động lực tinh thần to lớn, thôi thúc cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ Học viện không ngừng phấn đấu vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ, trong mọi hoàn cảnh. Phát huy truyền thống 67 năm xây dựng và trưởng thành, ghi sâu lời Bác dạy, tôi tin rằng Học viện Hậu cần sẽ đẩy mạnh hơn nữa học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người, phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng quân đội, xây dựng ngành Hậu cần cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Thiếu tướng, GS. TS PHẠM ĐỨC DŨNG Giám đốc Học viện Hậu cần
